Spotçu ve hurdacı hangi eşyayı alır, hangisini geri çevirir?

Spotçu ile hurdacı eşyaya nasıl bakar?

Spotçu bir eşyaya "bunu yeniden satabilir miyim" diye, hurdacı ise "bunun içinden ne çıkar" diye bakar. Spotçu çalışan, temiz ve aranan eşyaya teklif verir; temizlik, küçük onarım ve taşıma masrafını kendi satış fiyatından düşerek hesap yapar. Hurdacı için eşyanın işlevi önemli değildir: kasadaki çelik, motordaki bakır, kablolar ve sökülüp satılabilecek parçalar fiyatı belirler. Spotçunun işleyişini spotçu nedir yazısında ayrıntılı anlattık.

Bu fark, aynı eşyanın iki ayrı değeri olabileceği anlamına gelir. Çalışan bir buzdolabını hurdacıya vermek onu metal fiyatına satmak demektir; tamire değmeyen bir cihaz için spotçu çağırmak ise çoğu zaman boşa giden bir randevudur. Bu yüzden önce eşyanın hangi gruba girdiğine karar ver.

Hangi eşyayı kim alır?

Hurdacı neler alır, spotçu neyi geri çevirir sorusunun kısa cevabı aşağıdaki tabloda. Tablo evden en sık çıkan eşyaları durumlarına göre gruplar; "genellikle" ya da "bazen" yazan yerlerde karar alıcıdan alıcıya değişir ve eşyayı yerinde gören alıcının sözü geçerlidir.

İki sütunda da "hayır" yazan bir eşya işe yaramaz demek değildir, yalnızca satılık değildir. Kullanılabilir durumdaki eşyayı eşya bağışı yoluyla değerlendirebilir, kullanılamaz durumdakiler için belediyenin eski eşya hizmetine başvurabilirsin. Bütün yolları eski eşya nereye atılır yazısında bir arada bulabilirsin. Kıyafet, ayakkabı ve çanta çoğu spotçunun işi değildir; bunlar için kıyafet sayfasına bak.

Hurdacı koltuk alır mı?

Çoğu hurdacı koltuk almaz; ahşap ya da sunta iskelet, sünger ve kumaştan oluşan bir koltuğun içinden satılacak kadar metal çıkmaz. İstisna, metal iskeletli ya da yataklı koltuklardır: çekyat ve kanepelerin açılır mekanizmaları, bazı köşe takımlarının metal ayakları ve yayları küçük bir hurda değeri taşıyabilir. Bu parçaları ayırmak emek istediğinden hurdacı teklifi düşük tutar.

Sağlam bir koltuk için doğru adres hurdacı değil, spotçudur. Lekesiz, kokusuz ve iskeleti sağlam bir takım, modası geçmiş olsa bile alıcı bulabilir; fiyatı neyin belirlediğini koltuk takımı sayfasında anlattık. Kimsenin almadığı koltuk için hurda mobilya sayfasındaki seçeneklere bak ve koltuğu sokağa bırakmak yerine belediyenin hacimli atık hizmetinden randevu al.

Spotçular ve hurdacılar yatak alır mı?

Yatak, spotçuların en temkinli davrandığı eşyadır; birçoğu hijyen nedeniyle kullanılmış yatağa teklif vermez. Teklif verenler genellikle az kullanılmış, lekesiz, kokusuz ve çökmemiş yatakları, özellikle de bazasıyla birlikte satılanları alır. Yatağın ölçüsünü, yaşını ve alez kullanılıp kullanılmadığını talepte yazmak alıcının karar vermesini kolaylaştırır. Ayrıntıları baza ve yatak sayfasında bulabilirsin.

Hurdacı yatak alır mı diye soranlara cevap çoğu zaman hayırdır. Yaylı yatağın içindeki yaylar çeliktir, ama onları sünger ve kumaştan ayırmak zahmetli olduğu için hurdacılar bu işe pek girmez. Yün ve pamuk yatak ile yorgan ayrı bir durumdur; yünü ve pamuğu yeniden değerlendiren esnaf bunlarla ilgilenebilir. Bunun için yün ve pamuk yatak, yorgan sayfasına göz at.

Hurdacı kitap alır mı?

Bazı hurdacılar ve kâğıt toplayıcıları kitabı alır, ama onu kâğıt olarak tartıp kiloyla öder. Bu, kitabın içeriğine, baskısına ya da yazarına hiçbir değer biçilmediği anlamına gelir. Kâğıt hurdası olarak satmak, bir kütüphaneyi boşaltırken son seçenek olmalı.

Değerli olabilecek kitapları önce bir sahafa, yani eski kitap alıp satan dükkâna göster. İmzalı kitaplar, ilk baskılar ve eski harfli yayınlar sahafların ilgisini çekebilir. Okul kitapları ve soru bankaları için ders ve test kitabı sayfasına, genel kitap satışı için kitap sayfasına bak. Okunabilir durumdaki sıradan kitapları ise mahalle ve okul kütüphanelerine sorarak bağışlayabilirsin.

Kâğıt, plastik, cam ve palet kime verilir?

Ev ölçeğindeki kâğıt, plastik ve cam için en gerçekçi yol belediyenin geri dönüşüm kutularıdır; hurdacılar bu malzemeleri genellikle ancak ayrıştırılmış ve yüklü miktarda olduğunda alır. Birkaç koli karton ya da bir torba pet şişe, alıcının araç göndermesine değmez. Dükkân, depo ya da ofis boşaltırken çıkan büyük miktarlar ise farklıdır: kuru ve ayrı ayrı bağlanmış karton, türüne göre ayrılmış plastik ve sağlam paletler alıcı bulabilir.

Ahşap palette ölçü ve sağlamlık belirleyicidir. Tahtası kırık olmayan, standart ölçüdeki paletleri palet alım satımı yapan işletmeler toplu olarak alabilir; kırık paletler ise çoğu zaman ancak onarılarak değerlendirilir. İşyeri kapatırken çıkan raf, tezgâh ve diğer ekipman için ofis ve işyeri kapatma sayfasına bak.

Hurdacı tartısını nasıl kontrol edersin?

Hurda kiloyla satılıyorsa tartımı kendi gözünle gör ve darayı sor. Dara, tartılan malın kabının, çuvalının ya da taşındığı aracın ağırlığıdır; net ağırlık, toplam ağırlıktan dara düşülerek bulunur. Hurda çuvalla ya da kasayla tartılıyorsa önce boş kap tartılmalı ya da terazinin dara tuşuyla sıfırlanmalıdır. Büyük alımlarda araç dolu ve boş olarak kantarda tartılır; iki tartım arasındaki fark yükün ağırlığıdır.

Alım satımda kullanılan teraziler yasal denetime tabidir. 21 Ocak 1989 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu'nun 14. maddesi, damgalanmamış, damga süresi geçmiş ya da doğru olmadığı açıkça belli olan ölçü aletlerinin alım satımda kullanılmasını yasaklıyor. Kanun'un 9. maddesi de bir ölçü aletinin doğru çalışıp çalışmadığının, aletin sahibi ya da başka bir kişinin yazılı başvurusu üzerine yapılan şikâyet muayenesiyle tespit edilebileceğini düzenliyor. Teraziyi görmene izin vermeyen ya da tartımı "depoda yaparız" diyerek erteleyen alıcıya hurdanı verme.

Seyyar hurdacıya eşya verirken nelere dikkat etmeli?

Kapına gelen seyyar hurdacıya eşya vermeden önce kim olduğunu ve belgesini sor. Milliyet'in 6 Aralık 2024 tarihli haberine göre İstanbul Valiliği'nin kararı, seyyar hurdacılık yapan kişilerin yerel yönetimlerden ya da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden gerekli belgeleri almasını ve istendiğinde yetkililere göstermesini öngörüyor. Aynı karar, İstanbul'da hurda ve ikinci el eşya alan işletmelere satıcının kimlik ve adres bilgisini, eşyanın miktarını ve özelliklerini gösteren bir alım satım belgesi düzenleme zorunluluğu getirdi. Karara göre 18 yaşından küçüklerle, vasisi yanında olmadan hurda ve ikinci el eşya alım satımı da yapılmıyor.

Elektrikli ve elektronik eşyada bir kural daha var. 26 Aralık 2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Yönetimi Hakkında Yönetmelik'in 11. maddesi, tüketicinin atık hâline gelen bu eşyaları kayıt dışı toplama yapanlara vermemesini istiyor. Bozuk bir cihazı hurdacıya verirken onu nereye götürdüğünü sor. Çalışmayan televizyonun seçenekleri için bozuk televizyon, soğutmayan buzdolabı için hurda buzdolabı sayfasına bak.

Spotçular evden eşya alır mı?

Evet; spotçuların ve hurdacıların çoğu eşyayı adresten alır, taşımayı ve gerekiyorsa basit sökümü kendileri üstlenir. Kat, asansör ve dar merdiven teklifi etkilediği için bunları ilk görüşmede söyle. Doğal gazlı kombi ve klima ise istisnadır: bu cihazların bağlantısını alıcıya değil, yetkili kişilere ayırttırman gerekir. Nasıl yapılacağını klima ve kombi sökümü yazısında anlattık.

ikincielesya.com.tr'de talep bırakırken eşyalarının durumunu "çalışıyor", "arızalı veya hurda" ya da "karışık" olarak seçebilirsin; böylece alıcı neyle karşılaşacağını baştan bilir. Talep satıcı için ücretsizdir ve eşyanın bulunduğu bölgedeki alıcılara iletilir. Hurdanın kilosunun neye göre fiyatlandığını hurda fiyatları nasıl belirlenir, çalışan eşyada fiyat hesabını spotçular eşyayı kaça alır yazısında bulabilirsin.