Kendi eşyanı satarken vergi ve fatura hakkında bilmen gerekenler

Kendi eşyanı satarken vergi öder misin?

Evinde kullandığın eşyayı ara sıra satıyorsan genel olarak vergi ödemezsin. Vergiyi doğuran şey satışın kendisi değil, satışın ticari bir faaliyetin parçası olup olmadığıdır. Gelir Vergisi Kanunu'nun 37. maddesi bunu tek cümleyle söyler: "Her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar ticari kazançtır."

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), Şubat 2025 tarihli Diğer Kazanç ve İratların Vergilendirilmesi Rehberi'nde ticari kazancı ayırt etmek için üç ölçüt sayıyor. Rehber bu ölçütleri gayrimenkul alım satımı üzerinden anlatıyor:

• Faaliyetteki devamlılık: En belirleyici işaret, kazanç doğuran işlem sayısındaki çokluktur.
• Satışın amacı: Alım satım kazanç elde etmek için mi, yoksa şahsi bir ihtiyaç yüzünden mi yapıldı?
• Ticari organizasyon: İşyeri açmak, işçi çalıştırmak, ticaret siciline kaydolmak gibi unsurlar var mı?

Taşınırken buzdolabını ya da yenisini aldığın için eski koltuk takımını satmak bu tabloya uymaz. Eşyayı satmak için değil, kullanmak için almıştın; bir işyerin ya da düzenli bir alım satım düzenin de yok. Üstelik kullanılmış eşya çoğu zaman alındığı fiyatın altında el değiştirir.

Değer artışı kazancı kişisel eşyayı kapsar mı?

Hayır; kanun, satışından değer artışı kazancı doğan malları tek tek sayar ve ev eşyası bu listede yer almaz. Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 80. maddesindeki liste şunlardan oluşur: menkul kıymetler, bazı fikrî haklar, ortaklık hakları ve hisseleri, faaliyeti durdurulan bir işletmenin elden çıkarılması ve beş yıl içinde satılan arazi, bina, gemi gibi mallarla gayrimenkul olarak tescil edilen haklar.

Kullanılmış mobilya, beyaz eşya, cep telefonu ya da kitap bu sayımın içinde geçmez. Araç satışı farklı kurallara bağlı olduğu için bu yazının konusu değil.

İkinci el satış ne zaman ticari faaliyet sayılır?

Eşyayı satmak amacıyla alıp bunu düzenli olarak yapıyorsan satışın ticari faaliyete dönüşebilir. Örneğin ilanlardan ya da pazardan eşya toplayıp onarıp yeniden satmak, ya da sosyal medyada sürekli ikinci el ürün satmak böyle değerlendirilebilir. Bu durumda kazanç ticari kazanç olur ve vergi dairesinde mükellefiyet açtırman gerekebilir.

Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesi de aynı ayrıma dayanır: ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslimler KDV'ye tabidir. Maddeye göre faaliyetin devamlılığı Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre belirlenir. Kendi kullandığın eşyayı ara sıra satan biri genel olarak bu çerçevenin dışında kalır.

Devamlılık yoksa bile tek seferlik bir alım satım vergi doğurabilir. Gelir Vergisi Kanunu'nun 82. maddesi, arızi olarak yapılan ticari muamelelerden elde edilen kazancı arızi kazanç sayar. Satmak için toplu mal alıp kâr ederek elden çıkarmak buna örnektir; kendi eşyanı satmak değildir.

Kanunda bir satış adedi ya da tutar sınırı yazmaz. Satışların sıklaştıysa ya da başkasından alıp satmaya başladıysan bir mali müşavirle konuşman doğru olur.

2026'daki ilan bildirimi kuralı ne getirdi?

Yeni kural bir vergi değil, bir bildirim yükümlülüğüdür: ilan ve satış platformları, ilan verenlerle ilgili bilgileri her ay Gelir İdaresi Başkanlığı'na iletmek zorunda. Bu yükümlülük ilk kez 31 Mayıs 2022 tarihli ve 31852 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 538) ile getirildi. Tebliğin amaç maddesi, vergiye tabi olayların kavranmasını ve kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi sayıyor.

5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 595 sıra numaralı tebliğ bu kuralı yeniden düzenledi ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Değişiklikten sonra kimin neyi bildireceği şöyle:

538 sıra numaralı tebliğe göre bir aya ait bilgiler izleyen ayın son günü saat 23.59'a kadar bildirilir. İlan verenler, platformun bildirmesi gereken bilgileri platforma vermek ve doğruluğundan sorumlu olmak zorunda.

Bazı haberlerde "yılda üç işlem" gibi bir eşikten söz ediliyor. Resmî Gazete'deki 538 ve 595 sıra numaralı tebliğ metinlerinde böyle bir sayı yer almıyor. Bildirimin yapılması tek başına bir satışı vergiye tabi kılmaz; vergiyi yine faaliyetin ticari nitelikte olup olmadığı belirler.

Satarken fatura kesmen gerekir mi?

Hayır; fatura tüccarın düzenlediği bir belge olduğu için kendi eşyanı satan bir kişi olarak fatura kesmen gerekmez. Vergi Usul Kanunu'nun 229. maddesi faturayı, satılan mal karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere malı satan tüccarın verdiği ticari belge olarak tanımlar.

Alıcı bir işletmeyse satın almayı kendisi belgeler. Aynı kanunun 2021'de değişen 234. maddesine göre tüccarlar ve kazancı basit usulde belirlenen esnaf, belge düzenleme zorunluluğu olmayan kişilerden aldıkları mallar için gider pusulası düzenler:

• Pusulada malın cinsi, miktarı ve bedeli, alıcı ile satıcının adı soyadı ve adresi, tarih yazar.
• Pusulayı sen imzalarsın; iki nüsha düzenlenir ve biri sana verilir.
• Pusula, malın tesliminden itibaren en geç yedi gün içinde düzenlenir.
• Bedel bu süre içinde banka, yetkili ödeme kuruluşu ya da PTT aracılığıyla ödenirse, gerekli bilgileri taşıması koşuluyla bu kurumların belgesi gider pusulası yerine geçer.

İstanbul'da buna bir belge daha eklenir. Bloomberg HT'nin aktardığı Aralık 2024 tarihli İstanbul Valiliği kararıyla ikinci el eşya alan işletmeler alım-satım belgesi düzenliyor; bu belgede istenen bilgileri güvenli satış rehberinde anlattık.

Spotçular fatura keser mi?

Spotçu, sattığı eşya için müşterisine belge vermek zorundadır; sana, yani eşyayı satan kişiye ise fatura kesmez, alımı gider pusulasıyla belgeler. Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesine göre tüccar, bireysel bir müşteriye sattığı malın bedeli kanundaki tutarı aşıyorsa ya da müşteri isterse fatura vermek zorundadır. Fatura gerekmeyen satışlar 233. maddedeki perakende satış fişi ya da yazar kasa fişiyle belgelenir.

Bu ayrıntı daha çok spotçudan eşya alan kişiyi ilgilendirir. Satıcı olarak senin için önemli olan, alıcının vergi kaydı olan bir işletme olması ve imzaladığın belgedeki bilgilerin doğru olmasıdır. Spotçuların nasıl çalıştığını spotçu nedir yazısında bulabilirsin.

İşyerinin eşyasını satıyorsan kural farklıdır

Bir şirketin ya da şahıs işletmesinin kayıtlarındaki masa, tezgâh veya cihazı satıyorsan bu satış ticari faaliyetin parçasıdır ve belgelenmesi gerekir; KDV hesaplanıp hesaplanmayacağı işletmenin vergilendirme usulüne göre değişir. Dükkân ya da ofis kapatırken yapılacakları, yazar kasa ve POS cihazının durumunu işyeri kapatırken demirbaş satışı rehberinde ayrıca ele aldık.

Satışını belgelemek neden işine yarar?

Belge, vergi için değil, sonradan çıkabilecek bir anlaşmazlıkta neyi kaça sattığını göstermek için işine yarar. Bir işletmeye satıyorsan sana verilen gider pusulası nüshasını ve banka dekontunu sakla. Bir bireye satıyorsan eşyanın durumunu ve bedeli yazan kısa bir tutanak yeterlidir; doldurulabilir bir örneği ikinci el eşya satış sözleşmesi yazısında bulabilirsin.

ikincielesya.com.tr'de satış, talebini alan alıcı ile senin aranda gerçekleşir. Talebin eşyanın bulunduğu bölgedeki alıcılara iletilir; alıcı eşyayı yerinde görür, fiyatı kesinleştirir ve ödemeyi kendisi yapar. Site satışa taraf olmaz ve eşya bedeline aracılık etmez. Hizmet satıcı için ücretsizdir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumun için mali müşavire danış.