Eşyanı satarken dolandırılmamak için bilmen gerekenler

Satıcıları hedef alan dolandırıcılık nasıl işler?

Satıcıyı hedef alan dolandırıcılığın iki temel biçimi var: alıcı gibi görünen biri ya bir gerekçeyle senden para ister ya da sana ödeme yapmış gibi görünüp eşyayı alır. İkisinde de dolandırıcı acele ettirir ve banka hesabına bakmadan karar vermen için baskı yapar. Bir risk de ev ziyaretleriyle ilgilidir: eşyayı görmeye gelen kişinin asıl ilgisi evin kendisi olabilir.

Yeni Ankara'nın Temmuz 2026 haberine göre Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı (Siberay), kapora dolandırıcılığına karşı bir güvenlik rehberi yayımladı. Rehberdeki önerilerden bazıları şunlar:

• Kapora, güvence bedeli ya da ön ödeme için şahsi banka hesaplarına para gönderme.
• Acil ödeme isteyen ya da yalnızca mesajlaşma uygulamasından iletişim kurmakta ısrar eden kişilere para gönderme.
• Kimlik numarası ve banka kartı şifresi gibi hassas bilgileri güvenmediğin kişilerle paylaşma.

Uyarı daha çok sahte ilanlarla alıcıları kandıranlara yönelik. Ama aynı kurallar satıcıyı da korur.

Alıcı kapora ya da ön ödeme isterse ne yapmalıyım?

Hiçbir ödeme yapma: eşyayı satan sensin, para ödemesi gereken taraf alıcıdır. Dolandırıcılar bunu farklı kılıflarla ister: "Nakliyecinin ücretini sen yatır, eşya bedeliyle birlikte sana gönderirim", "Güvenli ödeme sistemini açman için küçük bir ücret gerekiyor" ya da "Sigorta bedelini yatırınca para hesabına geçecek" gibi. Hangi gerekçeyle olursa olsun, satıcının alıcıya ya da onun gösterdiği bir hesaba para göndermesini gerektiren bir satış güvenli değildir.

Ödeme almak için sana gönderilen bir bağlantıya tıklayıp kart bilgisi, şifre ya da SMS kodu girmen de gerekmez. Banka havalesiyle para alabilmen için karşı tarafın yalnızca senin IBAN numaranı ve adını soyadını bilmesi yeterlidir. "Paranı almak için bu linke gir" diyen mesajlar dolandırıcılık işaretidir.

ikincielesya.com.tr de satıcıdan hiçbir aşamada ücret, kapora ya da komisyon istemez. Site adına arayıp senden ödeme isteyen biri olursa bu bir dolandırıcılık girişimidir; görüşmeyi kes.

Dekont ya da ekran görüntüsü ödemenin yapıldığını gösterir mi?

Hayır; dekontun PDF'i ya da ekran görüntüsü kolayca taklit edilebilir, ödemenin tek kanıtı paranın kendi hesabında görünmesidir. Ödeme yapıldı denildiğinde banka uygulamanı kendin aç ve hesap hareketlerine bak; karşı tarafın gönderdiği bir bağlantıdan ya da ekrandan kontrol etme. "Mesai dışı, sabah hesabına geçer" ya da "sistem yoğun" gibi açıklamalarla eşyayı önceden teslim etme.

Nakit ödemede de dikkatli ol. Banknotları teslimden önce kontrol et; yüksek tutarlarda parayı birlikte bankaya yatırmayı ya da havaleyi tercih edebilirsin.

"Fazla yatırdım, farkı iade et" diyen alıcıya ne yapmalıyım?

Hiçbir şey iade etme; önce kendi hesabına bak, gerçekten fazla para geldiyse bankana danış. Bu tuzakta alıcı, anlaşılan fiyattan yüksek bir tutar gönderdiğini söyler, çoğu zaman sahte bir dekont gösterir ve aradaki farkı hemen geri göndermeni ister. Para hiç gelmemişse farkı kendi cebinden ödemiş olursun.

Para gerçekten hesabına geçmiş olsa bile acele etme. Gelen para başka bir dolandırıcılığın mağdurundan gelmiş olabilir; bu parayı başka bir hesaba aktarırsan kendini bir soruşturmanın içinde bulabilirsin. İade gerekiyorsa bankanın yönlendirmesiyle, yalnızca paranın geldiği hesaba yap.

Ödeme gelmeden eşyayı teslim etmeli miyim?

Hayır; para hesabında görünmeden ya da nakit elinde olmadan eşyanın evden çıkmasına izin verme. Ödeme yöntemini, tutarı ve taşımayı kimin yapacağını randevudan önce konuş. "Önce araca yükleyelim, sonra öderim" ya da "depoya varınca gönderirim" diyen alıcıya eşyanı verme; işini düzgün yapan bir alıcı ödemeyi teslimden önce ya da teslimle aynı anda yapar.

Alıcı evime geldiğinde nelere dikkat etmeliyim?

Randevuda evde yalnız olma; bir yakının, arkadaşın ya da komşun yanında bulunsun. Randevu saatini ve alıcının telefon numarasını güvendiğin birine önceden bildir. Mümkünse randevuyu gün ışığında ayarla.

Alıcıyı yalnızca satılacak eşyanın bulunduğu odaya al; evin geri kalanını gezdirme. Değerli eşyaları, anahtarları, banka kartlarını ve belgeleri ortada bırakma. İçin rahat etmiyorsa randevuyu bitirmekte tereddüt etme; satış ancak senin onayınla olur.

Evin boş kalacağını belli etmek neden riskli?

Taşınma, uzun bir yolculuk ya da yurt dışına gitme tarihini yabancılarla paylaşmak, evin ne zaman boş kalacağını belli eder. Bu bilgi, hırsızlar için eşyanın kendisinden daha değerli olabilir. Satış konuşmalarında taşınma tarihini, evde kimlerin yaşadığını ya da evin ne zaman boş kalacağını söyleme.

Herkese açık bir ilan veriyorsan açık adresini, kat ve daire numaranı yazma; binanın dışını ya da kapı numarasını gösteren fotoğraf kullanma. Adresi yalnızca randevusu kesinleşmiş alıcıyla paylaş. ikincielesya.com.tr'de herkese açık bir ilan yayınlanmaz; telefon numaran yalnızca talebi alan alıcılarla paylaşılır.

Alıcı kimlik bilgimi isterse vermeli miyim?

İstanbul'da ikinci el eşya alan bir işletmenin kimlik bilgini istemesi normaldir; ama hiç kimsenin senden para istemesi normal değildir. Bloomberg HT'nin aktardığı Aralık 2024 tarihli İstanbul Valiliği kararına göre ikinci el eşya ve hurda alım satımı yapan işletmeler alım-satım belgesi düzenlemek, satıcının kimlik ve adres bilgisini kaydetmek, işyerine kamera sistemi kurmak ve belgeleri 1 yıl saklamak zorunda. Belgeye işlemin tarihi ile eşyanın miktarı ve özellikleri de yazılır.

Kimlik bilgini, belgeyi düzenleyen alıcıya yüz yüze ver; kimliğinin fotoğrafını tanımadığın birine mesajla gönderme. Hangi alıcı olursa olsun şunları asla paylaşma: banka ya da kart şifresi, kart numarası ve arkasındaki güvenlik kodu, bankadan gelen SMS onay kodu, e-Devlet şifresi. Telefon, tablet ya da bilgisayar satıyorsan cihazı yedekle, hesaplarından çık ve fabrika ayarlarına döndür.

Dolandırıldığımı fark edersem ne yapmalıyım?

Vakit kaybetmeden bankanı ara ve durumu bildir; ardından polise, jandarmaya ya da Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulun. Mesajları, arama kayıtlarını, karşı tarafın telefon numarasını, IBAN'ını ve gönderdiği dekontları silme; ekran görüntülerini al. Kart bilgini ya da şifreni paylaştıysan kartını kapattır ve şifrelerini değiştir.