Klimanı ve kombini satmadan önce doğru kişiye söktür

Klimayı kim sökmeli?

Klimayı, gaz toplamayı bilen ve bu iş için Mesleki Yeterlilik Belgesi bulunan bir klima teknisyeni sökmelidir. 15 Ekim 2024 tarihli ve 32693 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesi, florlu sera gazı içeren sabit iklimlendirme ekipmanının kurulumunu, bakımını ya da devreden çıkarılmasını yapan kişinin bu iş için Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olmasını şart koşuyor. Yönetmelik devreden çıkarmayı, ekipmanın işletilmesine son verilmesi ya da demonte edilmesi olarak tanımlıyor; yani söküm de bu kapsama giriyor.

Hizmeti bir şirket veriyorsa yönetmeliğin 17. maddesi devreye girer: başkası için kurulum, bakım ya da söküm yapan tüzel kişilerin, TSE'nin TS 13905 standardı kapsamında verdiği Hizmet Yeterlilik Belgesine sahip olması gerekiyor. Yönetmelik cihazı işleten ya da cihaza sahip olan kişiyi "operatör" olarak tanımlıyor ve 18. maddede sökümün ve gaz geri kazanımının belgeli kişilerce yapılmasını sağlamayı ekipman operatörünün yükümlülükleri arasında sayıyor. Bu yüzden teknisyenden belgesini göstermesini istemek yerinde bir sorudur.

Klimanı alacak spotçu ya da klima servisi sökümü kendi ekibiyle yapacaksa aynı kural geçerli: ekipte belgeli bir teknisyen olup olmadığını sor. Sökümü kimin yaptığı teklifi de etkiler; bunun ayrıntıları ikinci el klima sayfasında.

Klima sökümü nasıl yapılır?

Klima sökümü, gazın dış üniteye toplanmasıyla başlar; borular ancak bu işlemden sonra ayrılır. Çalışan bir split klimada teknisyen genellikle şu sırayı izler:

1. Çalışırken kayıt: Sökümden önce klimayı soğutma ve ısıtma modunda çalıştır ve kısa bir video çek. Söküldükten sonra çalıştığını göstermek zorlaşır.
2. Gazın toplanması: Klima soğutma modunda çalışırken teknisyen dış ünitedeki ince borunun, yani sıvı hattının vanasını kapatır. Kompresör gazı dış üniteye çeker; basınç göstergesi düştüğünde kalın borunun, yani gaz hattının vanası da kapatılır ve klima durdurulur.
3. Elektriğin kesilmesi: Sigorta indirilir, iç ve dış ünite arasındaki elektrik bağlantısı ayrılır.
4. Boruların ayrılması: Bakır borular dış ünitedeki bağlantı somunlarından çözülür. Toz ve nem girmemesi için boru uçları kapatılır ya da bantlanır.
5. İç ünitenin indirilmesi: İç ünite duvar askısından çıkarılır; borular, kablo ve tahliye hortumu duvar deliğinden çekilir.
6. Dış ünitenin indirilmesi: Dış ünite ayaklarından sökülür. Cephedeki bir ünite için yüksekte çalışma ekipmanı ve genellikle birden fazla kişi gerekir.
7. Kapatma: Duvardaki boru deliği ve dış ünite ayaklarının vida yerleri kapatılır. Kiradaysan bu adım ev teslimi için önemlidir.

Klima söküp satmak istiyorsan bakır boruları da cihazla birlikte ver; alıcı yeni montajda boruyu yenilese bile bakırın değeri vardır. Kumandayı, montaj ayaklarını ve varsa faturasını bir arada tut.

Kompresör çalışmıyorsa gaz nasıl toplanır?

Kompresörü çalışmayan bir klimada gaz dış üniteye çekilemez; teknisyen gazı ayrı bir geri kazanım cihazıyla tüpe alır. Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik geri kazanımı, bakım sırasında ya da cihaz bertaraf edilmeden önce gazın cihazdan toplanması ve depolanması olarak tanımlıyor. Yönetmeliğin 16. maddesinin üçüncü fıkrası, bu işi yapan kişinin de Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olmasını istiyor.

Bu yüzden servisi ararken klimanın çalışmadığını baştan söyle, ekip gerekli cihazla gelsin. Boruları kesip gazı havaya bırakmak, yönetmeliğin önlemeye çalıştığı sızıntının ta kendisidir. Gazı toplanmış, çalışmayan bir klimanın nasıl değerlendirileceğini hurda klima sayfasında anlattık.

Kombiyi kim söker?

Kombinin doğal gaz bağlantısını, bölgendeki doğal gaz dağıtım şirketinin yetkilendirdiği sertifikalı bir iç tesisat firması ayırmalıdır. İstanbul'da doğal gaz dağıtımını yapan İGDAŞ, iç tesisat sürecini anlatan sayfasında iç tesisatın projelendirilmesinin ve yapımının sertifikalı firmalara yaptırıldığını belirtiyor. İGDAŞ'ın abonelik sözleşmesi metni de müşterinin doğal gaz şebekesine ve iç tesisata hiçbir surette müdahale edemeyeceğini ve izinsiz tadilattan doğan zarardan müşterinin sorumlu olduğunu yazıyor.

İGDAŞ ayrıca doğal gaz tesisatına sertifikasız ve korsan firmaların müdahalesine izin verilmemesini, gaz yakıcı cihazların arıza ve bakımı için markanın yetkili servisiyle görüşülmesini hatırlatıyor. İstanbul dışında da kural aynıdır. Foreks'in 25 Eylül 2026 tarihli haberine göre Aksa Doğalgaz, kombi ve tesisattaki değişikliklerin sertifikalı firmalarca yapılması ve yapılan işin belgesinin saklanması gerektiğini vurguladı.

Yeni kombi taktırıyorsan eskisini çoğu zaman montajı yapan firma söker. İGDAŞ'ın sözleşme metnine göre cihazın tipi, yeri ya da kapasitesi onaylı projeden farklı değilse, değişimi yapan firma İGDAŞ'ın yakıcı cihaz değişim formunu doldurur ve İGDAŞ yetkilisinin kontrolü şartıyla proje tadilatı olmadan değişim yapılabilir. Yeni cihaz da İGDAŞ yetkilisinin tesisat kontrolüyle devreye alınır.

Kombi sökümü adım adım

Kombi sökümünde sıra gazdan başlar, ardından su ve elektrik gelir. Sertifikalı firma genellikle şu işleri yapar:

1. Kayıt ve kapatma: Satmayı düşünüyorsan önce kombiyi kalorifer ve sıcak su modunda çalışırken videoya çek. Sonra kombiyi kapat, fişini çek ya da sigortasını indir ve cihazın soğumasını bekle.
2. Gazın ayrılması: Firma cihazın gaz vanasını kapatır, kombiyi gaz hattından ayırır, açıkta kalan hat ucunu kapatır ve sızdırmazlığını kontrol eder.
3. Suyun boşaltılması: Kalorifer ve kullanım suyu bağlantıları ayrılırken kombinin içindeki su boşaltılır. Yoğuşmalı kombilerde yoğuşma suyu hortumu da gider bağlantısından çıkarılır.
4. Baca: Baca seti sökülür; duvardaki baca deliği gerekiyorsa kapatılır.
5. Belge: Yapılan işin belgesini al ve sakla. Kombiyi alacak kişiye cihazın usulüne uygun söküldüğünü bu belgeyle gösterirsin.

Kombinin değerini neyin belirlediğini ikinci el kombi, çalışmayan kombinin seçeneklerini hurda kombi sayfasında bulabilirsin. Doğal gazlı şofben ve ocakta da kural değişmez: gaz bağlantısını yetkili firma ayırır. Şofbenin satışı için şofben ve termosifon sayfasına bak.

Söküm ücreti neye göre değişir?

Klima ya da kombi söküm ücreti tek bir rakam değildir; cihazın bulunduğu yer, çalışıp çalışmadığı ve söküme eklenen işler tutarı belirler. Fiyat istediğin servise aşağıdaki bilgileri baştan verirsen teklifleri birbiriyle karşılaştırabilirsin:

Söküm ücretini satış fiyatından ayrı düşün. Sökümü alıcı üstlenirse işçiliği teklifinden düşer; servise yaptırırsan ücreti sen ödersin, ama cihazı istediğin alıcıya satma serbestliğin olur. Hangisinin sana uygun olduğunu teklifleri yan yana koyarak görebilirsin.

Söküm sonrası klimayı ve kombiyi kime satarsın?

Gazı toplanmış, bütün hâlde sökülmüş bir klima ya da belgeyle sökülmüş bir kombi, ikinci el alıcılar için daha az risk taşır. Çalışan cihazlarla spotçular, klima ve kombi servisleri; çalışmayanlarla hurdacılar ve parça arayan servisler ilgilenir. Taşınırken söküm planlıyorsan taşınırken eşya satma, binan yıkılacaksa kentsel dönüşüm sayfasındaki adımlara da bak.

ikincielesya.com.tr'de talep bırakırken cihazın sökülüp sökülmediğini ve çalışma durumunu yaz. Talebin bölgendeki alıcılara iletilir; bazıları sökümü kendi ekibiyle yapabilir. Talep bırakmak satıcı için ücretsizdir. Çalışmayan cihazların hurda fiyatının nasıl oluştuğunu hurda fiyatları nasıl belirlenir yazısında anlattık.