Boşanmada ev eşyası paylaşımı nereden başlar?
Ev eşyası paylaşımı, evdeki eşyanın ikinizin de gördüğü ortak bir listeyle başlar. Oda oda ilerle; her büyük eşya için yaklaşık alım tarihini, kimin aldığını ya da ödediğini, faturası olup olmadığını ve kimin almak istediğini yaz. Fotoğraflarla desteklenen bir liste, "o koltuk zaten yoktu" gibi tartışmaları baştan önler.
Listeyi üç başlıkta toplamak işi kolaylaştırır: birinizde kalacaklar, ikinizin de istediği ve konuşulması gerekenler, kimsenin istemediği ve satılabilecekler. Üçüncü grup çoğu zaman sanıldığından büyüktür. İki ayrı eve sığmayacak bir yemek odası takımı ya da yeni evlerden birinde zaten bulunan bir buzdolabı burada yer alır.
Ev eşyaları kime ait? Genel çerçeve
Bu bölüm genel bilgi verir, hukuki tavsiye değildir; kendi durumun için bir avukata danış. Türk Medeni Kanunu'na göre eşler mal rejimi sözleşmesiyle başka bir rejim seçmedikçe aralarında edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır (md. 202). Bu rejimde evlilik süresince karşılığı verilerek edinilen mallar edinilmiş mal sayılır (md. 219). Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya, evlenmeden önce ona ait olan ve sonradan miras ya da karşılıksız kazanma yoluyla gelen mallar ise kişisel maldır (md. 220).
Kanun ispat konusunda da bir kural koyar: bir malın kendisine ait olduğunu söyleyen eş bunu ispat etmekle yükümlüdür; hangi eşe ait olduğu ispat edilemeyen mallar paylı mülkiyette sayılır (md. 222). Bu yüzden faturalar, banka ve kredi kartı kayıtları ve evlilikten önceki alımları gösteren belgeler önemlidir; bunları sakla ve avukatınla paylaş. Medeni Kanun 1 Ocak 2002'de yürürlüğe girdiği için bu tarihten önce evlenen eşlerde, öncesine ait mallar için farklı kurallar söz konusu olabilir.
Eşyanın bugünkü değeri nasıl anlaşılır?
Paylaşımda sık yaşanan anlaşmazlıklardan biri eşyanın değeridir. Alınan fiyat bugünkü değer değildir: birkaç yıl kullanılmış bir koltuk takımı ya da beyaz eşya, ikinci el piyasasında alış fiyatının çok altında el değiştirir. Spotçu firması Ankaspot'un kendi sitesindeki beyanına göre spotçular mobilyayı genelde piyasa satış değerinin %30–50'sine alıyor; bu bir firmanın kendi açıklamasıdır ve eşyadan eşyaya değişir.
Somut bir rakam için satmayı düşündüğün eşyaya alıcı teklifi almak işe yarar. Alıcı eşyayı yerinde görür ve bir fiyat söyler; eşlerden biri eşyayı alıp diğerine payını ödemeyi düşünüyorsa bu teklif konuşmak için makul bir başlangıç olabilir. Fiyatın nasıl oluştuğunu spotçular eşyayı kaça alır yazısında bulabilirsin.
Ortak eşyayı satma kararı
Kimsenin istemediği eşyayı satıp bedeli paylaşmak, iki ayrı eve taşıma masrafını da azaltır. Satıştan önce şunları yazılı olarak netleştir: hangi eşyalar satılacak, alıcılarla kim görüşecek, ödeme kime ve nasıl yapılacak, bedel hangi oranda bölünecek. Dava sürüyorsa bu kararları avukatlarınız aracılığıyla almak daha güvenlidir.
Talep formunda satılacak eşyaları seçip eşyanın bulunduğu ilçeyi yazabilirsin; birden fazla eşya içeren talep bölgendeki en fazla 3 alıcıya iletilir, alıcı eşyayı yerinde görüp teklif verir. Evin tamamı boşalacaksa komple ev eşyası, eşlerden biri taşınıyorsa taşınırken eşya satma sayfası da işine yarar. Teslim günü ikinizden birinin evde bulunması, kalacak eşyanın yanlışlıkla götürülmesini önler.
Hatıralar ve çocukların eşyaları
Fotoğraf albümleri, düğün hatıraları ve aile büyüklerinden kalan eşyalar çoğu zaman satış değeri taşımaz ama duygusal yükü ağırdır. Bunları satış listesine koymadan ayrı bir kutuda topla ve konuşmayı daha sakin bir zamana bırak. Çocuklarınız varsa odalarındaki eşyalar, oyuncakları ve yatakları için alışkın oldukları düzeni olabildiğince koruyan bir çözüm aramak, değişimi onlar için kolaylaştırır.
