Hurda metal türleri nasıl ayırt edilir?
Hurda metali türüne göre ayırmak, teklifin doğru verilmesini sağlar; çünkü demir, döküm, alüminyum, sarı, paslanmaz, kurşun ve zamak ayrı fiyatlardan alınır. Aşağıdaki gruplar evden ve tadilattan en sık çıkan metalleri tanımana yardım eder.
Demir, çelik ve sac
Mıknatısı güçlü biçimde tutan hurdanın çoğu demir ya da çeliktir: eski korkuluk, kapı, raf, sac dolap ve inşaat demiri bu gruba girer. Kilo değeri diğer metallere göre genellikle düşük olduğu için burada miktar belirleyicidir. Üzerinde beton, ahşap ya da plastik kalan parçalar daha düşük değerlendirilir.
Döküm
Dökme demir, yani döküm, kalın, ağır ve darbeyle kırılabilen bir demir türüdür. Eski kalorifer petekleri, döküm sobalar ve döküm tencereler bu gruptadır; alıcılar dökümü genellikle sac demirden ayrı bir sınıfta değerlendirir. Sökülmüş petekler için hurda petek sayfasına bak.
Alüminyum
Alüminyum hafiftir: Burhan Oğuz'un Malzeme Bilgisine Giriş kitabına göre özgül ağırlığı çeliğin ya da pirincin yaklaşık üçte biridir. Pencere ve kapı profilleri, tencere ve tavalar, merdivenler ve içecek kutuları evlerden sık çıkan alüminyum hurdalardır. Profillerdeki camı, contayı ve plastik parçaları sökmek teklifi yükseltir.
Sarı ve pirinç
Piyasada "sarı" denen metal pirinçtir; aynı kitap pirinci bakır ve çinkodan oluşan, piyasa dilinde sarı diye anılan bir alaşım olarak tanımlar. Musluk, vana, rakor, kapı kolu ve eski avize parçaları sık görülen sarı hurdalardır. İçlerindeki plastik ve lastik parçalar metalin temizliğini düşürür.
Paslanmaz ve krom
Paslanmaz çelik en çok evye, tencere, çatal bıçak ve çamaşır makinesi kazanında karşına çıkar. Krom kaplama ise ince bir yüzey katmanıdır; kaplı bir havlu askısının ya da musluğun değerini altındaki metal belirler.
Kurşun
Kurşun ağır ve yumuşak bir metaldir; eski çatı ve baca levhalarında, olta ve perde ağırlıklarında karşına çıkabilir. Dünya Sağlık Örgütü'nün Haziran 2026 tarihli bilgi notu kurşunu zehirli bir metal olarak tanımlıyor ve zararsız olduğu bilinen bir maruz kalma düzeyi bulunmadığını vurguluyor. Kurşunu keserek ya da zımparalayarak toz çıkarma.
Çinko ve zamak
Zamak, çinkonun alüminyum, magnezyum ve bakırla yaptığı bir döküm alaşımıdır. Burhan Oğuz'un kitabına göre bu alaşımdan dökülen parçalar çoğunlukla bakır, nikel ve krom ile kaplanır. Bu yüzden parlak bir kapı kolu ya da dolap kulpu dışarıdan krom veya pirinç gibi görünse de zamak olabilir; kırık bir yüzeyde zamağın gri rengi görünür.
Mıknatıs testi ne kadar güvenilir?
Mıknatıs ön ayrım için kullanışlıdır ama kesin sonuç vermez. Ankara Üniversitesi'nin Metal Fiziği ders notlarına göre demir, kobalt ve nikel kuvvetli manyetik malzemelerdir; diğer metallerin mıknatısa tepkisi bunlara göre çok zayıftır. Yani mıknatısı tutan parça büyük olasılıkla demir ya da çeliktir; alüminyum, bakır, pirinç, kurşun ve çinko mıknatısı tutmaz.
İstisna paslanmazdır. İngiliz Paslanmaz Çelik Derneği'ne (BSSA) göre "paslanmaz çelik manyetik değildir" bilgisi tam doğru değildir: ferritik ve martensitik türler mıknatısı tutar, yaygın türlerde bile preslenmiş bir evyenin köşeleri mıknatısa tepki verebilir. Krom kaplı demir de mıknatısı tutar. Son sözü malzemeyi gören alıcı söyler.
Hurda metal satarken nelere dikkat etmelisin?
Önce kapsamı bil: araç, motosiklet ve yedek parçaları, araç aküsü ve jantlar bu sitede kabul edilmez. Altın, gümüş ve eski paralar da hurda metal sayılmaz ve sitenin konusu dışındadır.
Büyük parçaları kendin kesme; taşlama kıvılcımı yangın çıkarabilir, içinde gaz ya da yakıt kalmış bir kap ise patlayabilir. Kesme işini alıcıya bırak. Çalışan bir döküm soba hurdadan fazlasını edebilir, bunun için soba sayfasına bak. Genel fiyat mantığı için hurda fiyatları nasıl belirlenir rehberini, kablo ve bakır için hurda bakır ve kablo sayfasını oku.